Polacy żyją krócej niż średnio w UE. Resort zdrowia przedstawia plan na dziesięć lat
Ministerstwo Zdrowia opublikowało projekt rozporządzenia dotyczącego Narodowego Programu Zdrowia na lata 2027-2036, który ma wejść w życie 1 stycznia 2027 roku.
Narodowy Program Zdrowia na lata 2027-2036 to dokument wyznaczający kierunki działań w zdrowiu publicznym. Resort chce zwiększyć liczbę lat przeżytych w zdrowiu oraz zmniejszyć nierówności zdrowotne w społeczeństwie. Program ma również uporządkować zadania i dostosować je do aktualnych zagrożeń.
Dokument jest podstawą polityki zdrowia publicznego, wynikającą z ustawy obowiązującej od grudnia 2015 roku. Za jego realizację odpowiadają Ministerstwo Zdrowia, samorządy, szkoły, instytucje państwowe i organizacje pozarządowe.
Zdrowie Polaków w UE
Choć Polacy żyją coraz dłużej, ich przeciętna długość życia pozostaje niższa niż średnio w Unii Europejskiej. Rośnie jednak liczba lat przeżytych w zdrowiu - z 62,6 roku w 2021 roku do 63,1 roku w 2024 roku. Wyzwaniem pozostają skutki pandemii COVID-19, starzenie się społeczeństwa oraz wysoka umieralność z powodu chorób przewlekłych.
Według raportu „Health at a Glance 2025”, wskaźnik zgonów możliwych do uniknięcia wśród osób poniżej 75. roku życia wynosi w Polsce 316 na 100 tysięcy mieszkańców, wobec 222 średnio w krajach OECD.
Cztery główne czynniki ryzyka
Ministerstwo Zdrowia wskazuje cztery główne czynniki ryzyka: palenie tytoniu, nadmierne spożywanie alkoholu, nieprawidłową dietę i niedostateczną aktywność fizyczną. Według danych przywołanych przez resort wiążą się one z około 28-29 procentami wszystkich zgonów w Polsce.
Należy zauważyć, że koszty leczenia następstw chorób cywilizacyjnych kilkudziesięciokrotnie przekraczają wydatki przeznaczane na profilaktykę tych chorób
Polska przeznacza na profilaktykę zaledwie 1,7 procent bieżących wydatków na zdrowie, podczas gdy średnia dla krajów OECD wynosi 3,4 procent. Resort przekonuje, że skuteczne ograniczanie czynników ryzyka wymaga konsekwentnych działań prowadzonych przez wiele lat.
Nowe obszary programu
Projekt obejmuje cztery główne obszary: zdrowe wybory, zdrowe środowiska, zdrowie psychiczne oraz działania wzmacniające system zdrowia publicznego. Pierwszy dotyczy ograniczania palenia, spożycia alkoholu, używania substancji psychoaktywnych i uzależnień behawioralnych.
Drugi obszar skupia się na wpływie środowiska na zdrowie, w tym skutkach zmian klimatu i ekstremalnych temperatur. Osobne miejsce poświęcono zdrowiu psychicznemu, planując działania służące zmniejszeniu liczby samobójstw i przeciwdziałaniu nadmiernemu korzystaniu z technologii cyfrowych.
Program ma także wzmacniać edukację zdrowotną i dostosowanie profilaktyki do zmian demograficznych. Nowy program ma zacząć obowiązywać 1 stycznia 2027 roku, ale musi jeszcze przejść proces legislacyjny.
Powiązane
