MS: Sejm przyjął ustawę przywracającą praworządność w sądownictwie (komunikat)

Przyjęcie ustawy to przełomowy krok w stronę zakończenia niepewności proceduralnej, przewlekłości postępowań oraz narastających kosztów społecznych i finansowych. Nowe przepisy gwarantują obywatelom prawo do rzetelnego procesu przed legalnie powołanymi i bezstronnymi sędziami.

Problem neoKRS

Dotychczasowy chaos prawny bezpośrednio uderzał w obywateli i finanse publiczne. Problem neoKRS dotyczył wszystkich szczebli sądownictwa - status niekonstytucyjnie powołanych sędziów obejmował 28 proc. sędziów w sądach rejonowych, okręgowych i apelacyjnych, 34 proc. sędziów w Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz 60 proc. sędziów w Sądzie Najwyższym.

Kwestionowanie legalności wyroków przez strony i trybunały międzynarodowe generowało ryzyko ich unieważniania. Do tej pory Skarb Państwa wypłacił ponad 5,5 mln zł odszkodowań zasądzonych przez ETPC, a z funduszy unijnych potrącono blisko 3 mld zł z tytułu kar TSUE.

Kluczowe rozwiązania

Nowa ustawa zapewnia pewność wyroków i ochronę obywateli - wydane dotychczas wyroki pozostają w mocy, co gwarantuje stabilność obrotu prawnego. Szybsze procesy dzięki uporządkowaniu statusu sędziów wyeliminują masowe wnioski o ich wyłączenie.

Zdecydowana większość sędziów będzie mogła kontynuować pracę i ubiegać się o awans po przejściu zgodnej z prawem procedury. Ustawa znosi Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN oraz skargę nadzwyczajną, w zamian wzmocniono skargę kasacyjną.

Dostosowanie procedur do standardów konstytucyjnych i międzynarodowych zatrzyma dalszy wypływ środków na odszkodowania i kary finansowe. Uchwalony projekt trafi teraz do Senatu, a zakończenie prac w wyższej izbie parlamentu jest warunkiem koniecznym do wejścia nowych przepisów w życie.