Polska potrzebuje nowego myśliwca. Nie może powtórzyć błędów z F-16 i F-35

Polska otrzymała nieformalną zgodę na przystąpienie jako obserwator do programu GCAP, wspólnego projektu samolotu szóstej generacji Japonii, Wielkiej Brytanii i Włoch. Następnym etapem będzie złożenie formalnego wniosku, ale decyzja w rządzie jeszcze nie zapadła.

Na marginesie informacji o potencjalnym udziale Polski w programie GCAP należy wyjaśnić, po co Polsce samoloty szóstej generacji w sytuacji, gdy właśnie trwają dostawy 32 zamówionych samolotów F-35A, a Ministerstwo Obrony Narodowej zapowiada zakup kolejnych 32 myśliwców tego typu.

Polskie lotnictwo znajduje się obecnie na etapie przyjmowania do służby samolotów piątej generacji, bo do takich zalicza się wielozadaniowy F-35 Husarz. Mogłoby się zatem wydawać, że na wprowadzenie do służby samolotów kolejnej generacji jest jeszcze mnóstwo czasu. To jednak nie do końca prawda.

Potrzeba myśliwców nowej generacji

Polska nadal użytkuje liczącą 47 maszyn flotę wielozadaniowych samolotów F-16, zaliczanych do generacji czwartej. Jeszcze niedawno mieliśmy ich 48, ale jeden straciliśmy w wypadku przed pokazami lotniczymi w Radomiu w sierpniu 2025 r. Polskie myśliwce F-16 przejdą w najbliższych latach istotną modernizację, ale nawet po jej zakończeniu lata służby tych maszyn są policzone.

Wiele wskazuje na to, że jedynym sensownym wyborem na następcę F-16 będzie konstrukcja szóstej generacji, która uzupełniłaby flotę posiadanych przez Polskę F-35, która być może zdąży w tym czasie urosnąć do 64 maszyn. Na Zachodzie wchodzą w grę tylko dwie takie konstrukcje: amerykański F-47 oraz międzynarodowy GCAP.

Ograniczenia statusu obserwatora

Status obserwatora to nie to samo co uczestnictwo w programie. Korzyści związane z transferem technologii i udziałem w podziale przemysłowego tortu są zarezerwowane dla uczestników programu, a nie dla obserwatorów. W programie JSF status obserwatora, który otrzymały Izrael i Singapur, miał przede wszystkim charakter informacyjno-analityczny.