Demografia a handel. Potężna luka w ofercie dla seniorów
Do 2035 r. w Polsce wzrośnie liczba osób w wieku 65+, a roczne wydatki tej grupy mają przekroczyć 189 mld zł, podczas gdy większość centrów handlowych nie jest przygotowana na potrzeby starzejącego się społeczeństwa.
Prognozy demograficzne wskazują, że do 2035 r. liczba mieszkańców Polski zmniejszy się o ok. 1,2 mln, a grupa osób w wieku 25-44 lat skurczy się o ok. 20 proc. Jednocześnie osoby w wieku 65+ stanowić będą niemal 23 proc. populacji.
Firma doradcza JLL ostrzega, że mimo spadku liczby ludności nie nastąpi proporcjonalny spadek konsumpcji. Liczba gospodarstw domowych ma wzrosnąć o ok. 200 tys., przekraczając 15 mln, a ich struktura ulegnie głębokim zmianom.
Gospodarstwa jednoosobowe, puste gniazda oraz pary bez dzieci będą stanowić coraz większy odsetek klientów, dla których tradycyjne obiekty handlowe zaprojektowane dla rodzin z dziećmi nie będą wystarczające.
Zmiana struktury popytu
Analitycy JLL przewidują, że konsument będzie coraz częściej podejmował przemyślane decyzje, zwracając uwagę na jakość, usługi i wygodę. To przełoży się na większą popularność handlu internetowego w starszych grupach wiekowych.
W Europie odsetek kupujących online w wieku 65-74 lat wzrósł z 47 proc. w 2015 r. do 55 proc. w 2025 r. W Polsce łączna penetracja handlu internetowego wzrośnie z 9,1 proc. w 2025 r. do 14,6 proc. w 2035 r.
Dzisiejsi milenialsi, najbardziej aktywni użytkownicy e-commerce, w 2035 r. będą mieli 45-64 lata, łącząc nawyki cyfrowe z dużą siłą nabywczą. W metropoliach penetracja e-commerce przekroczy 20 proc., podczas gdy w małych miastach dominacja handlu stacjonarnego utrzyma się.
Dla właścicieli centrów handlowych w dużych aglomeracjach oznacza to konieczność transformacji w stronę kategorii, których online nie zastąpi: usług, doświadczeń, zdrowia i gastronomii wysokiej jakości.
Potencjał silver economy
Zyskiwać będzie tzw. silver economy. JLL szacuje, że w 2035 r. w Polsce będzie 8,3 mln konsumentów w wieku 65+. Ich roczne wydatki wynoszą dziś ok. 189 mld zł i rosną szybciej niż inflacja, a 87,4 proc. gospodarstw seniorów jest wolnych od zadłużenia.
Potencjał nie ogranicza się do sklepów. Wraz ze starzeniem się społeczeństwa rośnie znaczenie aptek, usług medycznych, optycznych i wellness, a także miejsc do spotkań. Większe znaczenie będą miały także praktyczne elementy: wygodny parking, windy, miejsca do odpoczynku i łatwy dostęp do lokali.
Niewiele dużych centrów handlowych jest wyraźnie projektowanych z myślą o tej grupie, co tworzy wyraźną lukę w ofercie.
Geografia popytu
Zmieni się także geografia popytu. Podczas gdy największe aglomeracje utrzymają liczbę ludności bądź nawet odnotują niewielkie wzrosty, miasta regionalne mają się mierzyć ze strukturalnym spadkiem liczby mieszkańców o 4,9 proc.
Populacja aglomeracji Warszawy ma wzrosnąć o 3,6 proc., Wrocławia o 2,8 proc., Krakowa o 2,7 proc., a aglomeracji Trójmiasta i Poznania o 2,6 proc.
Dla centrów handlowych i parków handlowych oznacza to konieczność oceny nie tylko obecnej liczby klientów, ale też przyszłej struktury lokalnego popytu, nasycenia powierzchnią handlową i siły nabywczej. W części rynków regionalnych priorytetem może stać się zmiana funkcji i oferty istniejących obiektów, a nie budowa nowych powierzchni.
Przyszłość handlu
W scenariuszu bazowym eksperci JLL zakładają stopniowe dostosowywanie formatów handlowych, stabilność rynków metropolitalnych i rozpoczętą już zmianę strategii w mniejszych ośrodkach.
Scenariusz „wzrostowy” zakłada, że bardziej zyskają obiekty z segmentu convenience, zdrowie i oferta dla seniorów. A w scenariuszu „stresowym” pod presją są wartości aktywów regionalnych, a przebudowa oferty przyspiesza.
Demografia nie jest dla handlu wyłącznie ryzykiem. To mapa pokazująca, gdzie przesuwa się popyt i których klientów rynek wciąż nie obsługuje wystarczająco dobrze. Szczególnie wyraźna jest luka w ofercie dla seniorów: potrzebne są miejsca dostępne, wygodne i bogatsze w usługi związane ze zdrowiem, codziennymi potrzebami oraz spotkaniami.
Jan Jakub Zombirt, szef działu badań w tej firmie, podsumowuje, że najważniejsza zmiana polega na tym, że spadek liczby ludności nie przekłada się wprost na spadek liczby gospodarstw ani na zanik konsumpcji.
Dla właścicieli i operatorów kluczowe będzie pytanie nie tylko o to, ilu klientów jest dziś w zasięgu obiektu, ale także kim będą i czego będą potrzebować za kilka czy kilkanaście lat. Przewagę mogą zdobyć ci, którzy dostosują ofertę, zanim zrobi to rynek.
Powiązane
