Druga tura wyborów prezydenckich w Brazylii. Wygrana Flavio Bolsonaro "może wstrząsnąć" krajem
Flavio Bolsonaro wygrał w drugiej turze wyborów prezydenckich w Brazylii, co może wstrząsnąć instytucjami państwowymi, zwłaszcza jeśli będą towarzyszyć próby osłabienia sądów i nadzoru administracji.
Bolsonaro odniósł niespodziewaną wygraną w pierwszej turze wyborów, wyprzedzając obecnego lewicowego prezydenta Luiza Inacio Lulę da Silvę, który ubiegał się o czwartą kadencję.
Laureat ekonomicznego Nobla z 2024 roku Daron Acemoglu ocenił, że głosowanie w Brazylii to dla świata najważniejsze wybory w tym roku, poza Stanami Zjednoczymi.
Ewentualny powrót klanu Bolsonaro do władzy porównał Acemoglu do zwycięstwa Donalda Trumpa w wyborach prezydenckich z 2024 roku w USA.
Ryzyko dla instytucji i praworządności
Wygrana Flavia Bolsonaro w drugiej turze, która odbyła się w niedzielę, może wstrząsnąć instytucjami, zwłaszcza jeśli będą jej towarzyszyć próby osłabienia sądów i mechanizmów publicznego nadzoru nad administracją.
„Wygrana Flavia Bolsonaro w drugiej turze wyborów, która odbywa się w niedzielę, może wstrząsnąć instytucjami, zwłaszcza jeśli będą jej towarzyszyć próby osłabienia sądów i mechanizmów publicznego nadzoru nad administracją”
Obawy nasiliły się po pierwszej turze, w której Bolsonaro nieoczekiwanie wyprzedził Lulę da Silvę.
Po pierwszej turze Bolsonaro oświadczył, że zamierza doprowadzić do zmiany konstytucji, aby „ponownie zdemokratyzować” Brazylię.
Zapowiadał też kontynuację polityki ojca, w tym kontrowersyjne działania, takie jak sugerowana próba ułaskawienia ojca, skazanego na 27 lat więzienia za próbę zamachu stanu.
„Próba ułaskawienia Bolsonaro seniora byłaby kolejnym poważnym ciosem dla praworządności w Brazylii”
Kontynuacja polityki ojca
Postać Jaira Bolsonaro polaryzuje Brazylię. Były oficer sił zbrojnych wielokrotnie chwalił autorytarne i wojskowe rządy.
Doszedł do władzy po wyborach z 2018 roku, gdy do społeczeństwa rozczarowanego skandalami i kryzysami gospodarczymi przemówiła obietnica radykalnych zmian, składana przez politycznego outsidera.
Jako prezydent wprowadzał reformy korzystne dla biznesu i rolników, co doprowadziło między innymi do wzrostu tempa wycinki Puszczy Amazońskiej.
Zasłynął ostrymi, często wulgarnymi atakami na dziennikarzy, sporami z Sądem Najwyższym, negacjonizmem klimatycznym i bagatelizowaniem pandemii Covid-19.
W kampanii z 2022 roku Bolsonaro kwestionował uczciwość wyborów. Gdy przegrał, jego zwolennicy gromadzili się w okolicach koszar, domagając się interwencji wojska.
Później tłumy jego sympatyków przeprowadziły szturm na budynki rządowe w Brasilii. Komentatorzy porównywali to do ataku na amerykański Kapitol, do którego doszło w 2021 roku po porażce wyborczej Trumpa.
Erozja demokracji i ekonomia
Jorge Gomes, politolog z Uniwersytetu Federalnego w Campina Grande, ocenił, że ruch Bolsonaro wpisuje się w globalne zjawisko erozji demokracji.
„Współczesne demokracje nie upadają w wyniku klasycznych zamachów stanu, lecz stopniowo obumierają za sprawą przywódców, którzy niszczą je od wewnątrz”
Ana Tereza Duarte, politolożka z uniwersytetu Facultade Central do Recife, zauważyła, że Flavio Bolsonaro zamierza powołać do Sądu Najwyższego konserwatywnych sędziów, co może stanowić przeszkodę w poszerzaniu praw mniejszości i kobiet, w tym w kwestii aborcji.
Komentatorzy podkreślają, że Bolsonaro odniósł sukces w odbywających się równocześnie z pierwszą turą wyborach parlamentarnych i stanowych.
Jego Partia Liberalna (PL) zdobyła najwięcej mandatów w Izbie Deputowanych i będzie największym ugrupowaniem w Senacie.
„Jeśli Flavio zostanie prezydentem, dzięki wzmocnionej reprezentacji w Kongresie będzie miał do dyspozycji więcej narzędzi, by wprowadzać w życie autorytarny program swojego ojca”
„Politologia uczy, że to w drugiej kadencji autokratyczny projekt podbija stawkę. Ryzyko nie polega na tym, że syn powtórzy działania ojca, ale że go prześcignie”
Ekonomiści ostrzegają, że radość inwestorów po dobrym wyniku Bolsonara w pierwszej turze była chybiona.
„Jakakolwiek alternatywa byłaby lepsza od Bolsonaro”