Pump and dump i wash trades na GPW. KNF zawiadamia o manipulacji akcjami czterech spółek - StockWatch.pl

KNF złożyła do organów ścigania zawiadomienia o podejrzeniu manipulacji akcjami czterech spółek notowanych na Głównym Rynku GPW. Chodzi o FON SE, MLK Foods Public Company Ltd. (Milkiland), Coal Energy SA oraz Raen, która działa obecnie jako Grupa Virtus.

Według nadzoru do podejrzanych działań dochodziło w latach 2021–2024. Zawiadomienia dotyczą przestępstwa z art. 183 ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi.

KNF opisuje dwa odrębne wątki. Za manipulację akcjami MLK Foods, Coal Energy i Raen ma odpowiadać jeden inwestor indywidualny. W sprawie FON SE nadzór wskazuje na grupę co najmniej sześciu powiązanych podmiotów, które według tego samego schematu miały wcześniej wpływać na kurs Atlantis SE.

Zawiadomienie w sprawie FON SE trafiło do organów ścigania 3 września 2026 r., a w sprawie pozostałych spółek 21 września 2026 r.

Manipulacja akcjami FON SE: pump and dump i fałszywe zlecenia

Najdłuższą listę praktyk KNF przypisuje uczestnikom obrotu akcjami FON SE. Do manipulacji miało dochodzić od 7 grudnia 2023 r. do 23 stycznia 2024 r. Pierwszym z opisanych mechanizmów jest pump and dump.

Uczestnicy najpierw kupują akcje, a potem kupują dalej lub rozpowszechniają wprowadzające w błąd pozytywne informacje o spółce, żeby przyciągnąć innych kupujących i podbić kurs. – (…) gdy cena znajduje się na sztucznie wysokim poziomie, zajęta pozycja długa jest wyprzedawana – czytamy w komunikacie KNF.

Kolejna technika to layering and spoofing, czyli składanie fałszywych zleceń. Duże zlecenia albo ich duża liczba po jednej stronie arkusza mają ułatwić zawarcie transakcji po drugiej stronie. Po jej realizacji pozorne zlecenia są usuwane.

Nadzór wymienia też advancing the bid, czyli podnoszenie ofert kupna w celu podwyższenia ceny, oraz tworzenie sztucznego dolnego lub górnego pułapu kursu.

Dwie ostatnie praktyki opisane przez KNF polegają na nadużywaniu siły rynkowej. Pierwsza to abusive squeeze: wykorzystanie dominującej pozycji po stronie podaży lub popytu do zniekształcenia cen, po których inni uczestnicy rynku muszą wywiązywać się ze swoich zobowiązań.

Druga to excessive bid-offer spreads, czyli sztuczne ustawianie lub utrzymywanie różnicy między ceną kupna a ceną sprzedaży (spreadu).

Tożsamy schemat manipulacyjny został zastosowany przez te same podmioty do manipulacji kursem akcji Atlantis SE – od 7 stycznia do 2 marca 2021 roku i od 18 stycznia 2021 roku do 20 stycznia 2022 roku – napisano w komunikacie KNF.

Według nadzoru ta sama grupa działała więc na warszawskiej giełdzie co najmniej od początku 2021 r. KNF nie podała w komunikacie, kim są powiązane podmioty.

MLK Foods, Coal Energy i Grupa Virtus: wash trades jednego inwestora

Najdłużej trwała manipulacja akcjami MLK Foods, która objęła 32 sesje giełdowe w latach 2021–2022. Akcjami Coal Energy manipulowano podczas trzech sesji w 2021 r., a akcjami Raen (obecnie Grupa Virtus) podczas ośmiu sesji w latach 2023–2024. Łącznie daje to 43 sesje.

We wszystkich trzech przypadkach chodziło o wash trades, czyli sztuczny obrót generowany między podmiotami działającymi w porozumieniu. Akcje krążają wtedy w obrębie jednej grupy, a pozostali inwestorzy mogą odnieść wrażenie, że zainteresowanie spółką jest większe niż w rzeczywistości.

W przypadku MLK Foods KNF wskazuje dodatkowo na layering and spoofing, czyli wprowadzanie w błąd co do wielkości popytu, żeby sprzedać akcje albo zawyżyć ich kurs.

O ich manipulacyjnym charakterze świadczy m.in. znaczący udział złożonych zleceń i zawieranych transakcji w dziennym wolumenie obrotu, składanie zleceń mających na celu stwarzanie wrażenia rozproszonego popytu/podaży oraz składanie zleceń z intencją ich realizacji z innymi zleceniami wystawionymi przez niego samego – czytamy w komunikacie KNF.

Zdaniem nadzoru transakcje i zlecenia inwestora mogły wprowadzać w błąd co do podaży, popytu lub ceny akcji, a także utrzymywać kurs na nienaturalnym lub sztucznym poziomie.

Obie praktyki są zakazane przez art. 15 unijnego rozporządzenia MAR w sprawie nadużyć na rynku. Złożenie zawiadomienia nie przesądza jednak o winie. O ewentualnych zarzutach zdecydują organy ścigania.