Bank lub znane medium w reklamie. Jak rozpoznać bezprawne wykorzystanie marki i wizerunku?
W sierpniu 2026 roku fałszywe reklamy wykorzystujące logotypy banków i znanych mediów stanowiły 60% zidentyfikowanych kampanii oszustw inwestycyjnych, według raportu KNF.
W sierpniu na Facebooku pojawiły się sponsorowane reklamy z logo Bankier.pl, które zapraszały do „oficjalnego kanału” z analizami inwestycyjnymi. Okazało się, że nie były one autentyczne, mimo że przeszły przez moderację platformy. Podobna sytuacja spotkała redakcję „Puls Biznesu”, której logo zostało wykorzystane w reklamie kuszącej kanałem na WhatsAppie z ekskluzywnymi rekomendacjami.
Fałszywe profile były zgłaszane, ale często powracały z zablokowanymi reklamami. W przypadku „Puls Biznesu” podróbka pojawiła się nawet na własnej stronie gazety, prowadząc do fałszywych WP Wiadomości ze zmyślonym wywiadem z prezesem NBP. Po podaniu numeru telefonu dzwonił „Mark” ze wschodnim akcentem, oferujący inwestowanie z pomocą sztucznej inteligencji.
Zmiana w strategii oszustów
Według raportu KNF „Przeciwdziałanie fałszywym inwestycjom. Wyniki działań operacyjnych w latach 2021–2026”, przez całą wiosnę i wczesne lato 2026 roku oszuści woleli wykorzystywać wizerunek polityków, pojawiający się w 18-31% kampanii fałszywych inwestycji. W sierpniu jednak nastąpiła gwałtowna zmiana - polityki zniknęły z reklam, a reklamy udające banki i domy maklerskie dobiły do 60% zidentyfikowanych kampanii.
Fałszywe kasyna miały 11% udziału, a marka Orlen 9%. Raport nie wyjaśnia przyczyn tej zmiany. CSIRT KNF zgłosił do blokady 5132 profile publikujące reklamy fałszywych inwestycji od stycnia do sierpnia, w samym lipcu 1193. W lipcu przekazano też do CERT Polska 17 617 domen, ponad jedenaście razy więcej niż w czerwcu, co tłumaczone jest namierzeniem infrastruktury jednej masowej kampanii o zasięgu międzynarodowym.
Nowe metody oszustw
Coraz częściej oszuści rezygnują z tworzenia fałszywych stron, przenosząc kampanie do Lead Ads - formularzy wbudowanych w system reklamowy. Dane kontaktowe pozostają na Facebooku, a „doradca” kontaktuje się później przez telefon. W 2025 roku CSIRT KNF zgłosił o 9490 stron mniej niż rok wcześniej, za to o 1288 więcej profili publikujących takie reklamy. PKO BP podkreśla: „My nigdy o to nie prosimy”.
Reklama pokazywała prawdziwą domenę banku, a po kliknięciu otwierała się fałszywa bankowość pod adresem z literami z cyrylicy, w pasku przeglądarki niemal nie do odróżnienia od oryginału.
Jak rozpoznać oszustwo
Kto za tym stoi? Platformy powinny pokazywać, kto zapłacił za reklamę. Fałszywy profil „Puls Biznesu” był łatwy do rozpoznania. 2. Dokąd to prowadzi? Adres pod reklamą może kłamać. Reklama może pokazywać prawdziwą domenę, ale po kliknięciu otwierać fałszywą stronę z cyrylicą. 3. Czego chce? Najpierw numeru telefonu, a potem kontakt „doradcy inwestycyjnego” z propozycją przelewu i instalacji programu do udostępniania ekranu.
Powiązane
