Robert Gwiazdowski: Prawa obywateli NSA ma tam, gdzie ma
Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) postanowił sam rozstrzygnąć wątpliwości prawne dotyczące wznowienia postępowań po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który nie został opublikowany przez rząd. Decyzja zapadnie w poniedziałek 26 października.
Postanowieniem z 12 czerwca 2026 r. (III FSK 551/26) NSA postanowił przedstawić do rozpoznania poszerzonemu składowi siedmiu sędziów zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości dotyczące granic wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego po wyroku TK, który nie został opublikowany przez rząd w Dzienniku Ustaw. Sprawa zawisła pod sygnaturą III FPS 2/26.
Skargę wniosła sędzia Anna Dalkowska, która została wyłączona od orzekania z powodu „oblania” testu niezawisłości. Przepisy o tym teście zakwestionował TK, ale jego wyrok z 25 lutego 2026 r. (SK 68/25) również nie został opublikowany.
Do końca maja NSA oddalało konsekwentnie wszystkie skargi na odmowę wznowienia postępowania po wyroku TK z 9 lipca 2025 r. (SK 64/20) stwierdzającym niezgodność z konstytucją przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w sprawie tak zwanej „ulgi meldunkowej”, na podstawie których obywatelom ukradziono pieniądze.
Sędziowie NSA uznali, że nie ma podstawy prawnej do wznawiania postępowań, którą to podstawą jest wyrok TK, bo wyroku TK nie ma, bo choć jest, to nie został opublikowany. Sędziowie sami wcześniej nie dostrzegali, że przepisy, na podstawie których gwałcone są prawa ofiar ulgi meldunkowej, są niezgodne z konstytucją.
Paradoks dla obywateli
Wojewódzkim sądom administracyjnym zdarzało się orzec, że obywatele nie mogą być pozbawieni prawa do wznowienia postępowania i odzyskania ukradzionych im de facto pieniędzy wskutek braku ogłoszenia przez rząd wyroku Trybunału. Organy podatkowe wnosiły skargi kasacyjne na takie wyroki, ale wskutek opieszałości NSA żadna z nich nie została jeszcze rozpoznana.
Paradoksalnie, może to być dla podatników korzystne. Bo postępowania w ich sprawach są teraz zawieszane w oczekiwaniu na uchwałę w sprawie dotyczącej sędzi Dalkowskiej.