Ukraiński IPN reaguje na zakaz wjazdu dla Szeremety. Padła deklaracja
Prezes ukraińskiego IPN Ołeksandr Ałfiorow zadeklarował kontynuację współpracy z Polską mimo zakazu wjazdu dla Swiatosława Szeremety, inicjatora kontrowersyjnej uchwały Lwowskiej Rady Obwodowej.
Decyzja o zakazie wjazdu dla Swiatosława Szeremety, sekretarza ukraińskiej komisji międzyresortowej ds. upamiętnień, została podjęta po tym, jako inicjator uchwały Lwowskiej Rady Obwodowej, która ustanowiła rok 2027 rokiem dowódcy UPA Romana Szuchewycza oraz działacza OUN Ołeha Olżycza. Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP na wniosek szefa resortu Radosława Sikorskiego wpisało Szeremetę do rejestru osób niepożądanych, zakazując mu wjazdu do strefy Schengen do 2031 roku.
Szeremeta jest jednocześnie deputowanym Lwowskiej Rady Obwodowej, która jest odpowiednikiem polskiego sejmiku województwa. Kieruje też przedsiębiorstwem komunalnym „Dola”, które formalnie prowadziło po stronie ukraińskiej poszukiwania polskich ofiar ukraińskich nacjonalistów w Ugłach na Wołyniu.
Reakcja ukraińskiego IPN
Prezes ukraińskiego IPN Ołeksandr Ałfiorow zadeklarował, że ani on, ani państwo ukraińskie nie będzie ingerowało w decyzje podejmowane przez samorządowców wybranych w demokratycznych wyborach. Przyznał jednak, że decyzja Lwowskiej Rady Obwodowej była dla niego zaskoczeniem.
Ałfiorow podkreślił, że rozumie, że decyzja Rady miała dla deputowanych charakter powtarzanej od 1996 roku praktyki upamiętniania rocznic UPA. Dopytany o możliwość konsultacji z jego instytucją odpowiedział, że samorządy nie mają takiego obowiązku.
Współpraca w ekshumacjach
Mimo kontrowersji, ukraiński IPN zapowiedział kontynuację współpracy z polskim Instytutem Pamięci Narodowej. Ałfiorow poinformował o rozmowach wokół ponownego pochówku szczątków 115 żołnierzy Wojska Polskiego poległych we wrześniu 1939 roku, którzy zostali ekshumowani podczas prac we Lwowie-Hołosku.
Polski IPN chce, by do pochówku doszło w listopadzie w Mościskach w obwodzie lwowskim. Ałfiorow podkreślił, że postawił sobie takie zadanie podczas spotkania z polskim IPN 14 października we Lwowie.
Bardzo nie chciałbym, żeby po tylu krokach wykonanych w kierunku zbliżenia, poszukiwania i ekshumacje wiązane były z polityką
Tło sporu historycznego
Ukraińska Powstańcza Armia, w tym postać Szuchewycza, pozostaje jednym z najbardziej spornych tematów w relacjach polsko-ukraińskich. Według polskich historyków w lipcu 1943 roku oddziały UPA przeprowadziły skoordynowane ataki na około 150 miejscowości zamieszkanych przez Polaków na Wołyniu, co stało się kulminacją zbrodni określanej w Polsce jako ludobójstwo wołyńskie.
Polska uznaje zbrodnie popełnione na ludności polskiej za ludobójstwo, natomiast wielu ukraińskich historyków i polityków interpretuje je jako element szerszego konfliktu polsko-ukraińskiego. W ukraińskiej pamięci historycznej OUN i UPA są często postrzegane jako symbole walki o niepodległość oraz powojennego oporu przeciw Związkowi Sowieckiemu.
Powiązane
