Polacy mogliby brać o 14,6 mln dni L4 mniej. Firmy zaoszczędziłyby miliardy
W 2025 roku Polacy przebywali na zwolnieniach lekarskich łącznie 290,5 mln dni, a koszty absencji wyniosły 34,88 mld zł. Większa aktywność fizyczna mogłaby zmniejszyć liczbę dni chorobowych o 14,6 mln rocznie.
W 2025 roku w Polsce wystawiono 27,5 mln zwolnień lekarskich, które przełożyły się na 290,5 mln dni absencji chorobowej. Dane Zakładu Ubezpieczeń Społecznych obejmują zarówno choroby samych ubezpieczonych, jak i zwolnienia związane z opieką nad dziećmi czy innymi członkami rodziny.
Sama choroba własna odpowiadała za 24,2 mln zaświadczeń i 277,6 mln dni nieobecności. Rosną też pieniądze wydawane na chorobowe - w 2025 roku koszty związane z absencją wyniosły 34,88 mld zł, o 12,4 proc. więcej niż rok wcześniej.
Z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych na zasiłki chorobowe przeznaczono 20,71 mld zł. Kolejne 14,17 mld zł stanowiły wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy finansowane przez zakłady pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Najczęstsze przyczyny absencji
Najwięcej dni absencji przyniosły choroby układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej. Odpowiadały one za 42,4 mln dni, czyli 17,5 proc. absencji. Drugą grupą były zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania — 34,1 mln dni, czyli 14,1 proc.
Liczba zwolnień lekarskich rośnie z roku na rok. O ile kiedyś mówiliśmy jeszcze o 24–25 mln zwolnień lekarskich w ciągu jednego roku, o tyle w tym momencie mówimy już o 28 mln. Widać więc, że o zdrowie nie tyle powinniśmy, ile musimy zadbać, a profilaktyka powinna być na pierwszym miejscu u każdego z nas
Potencjał aktywności fizycznej
Według analizy Instytutu Badań Strukturalnych, większa aktywność fizyczna mogłaby oznaczać 14,6 mln dni chorobowego mniej i 1,9 mld zł oszczędności rocznie. Model zakładał, że połowa nieaktywnych fizycznie osób w Polsce zaczyna spełniać rekomendacje Światowej Organizacji Zdrowia.
Taki scenariusz oznaczałby również 127 tys. dodatkowych osób pracujących i spadek liczby zgonów o 13,7 proc. Do oszczędności związanych z mniejszą absencją dochodziłoby 359 mln zł oszczędności dla systemu ochrony zdrowia.
Z badania MultiSport Index 2025 wynika, że 94 proc. dorosłych Polaków uważa regularną aktywność fizyczną za sposób na poprawę jakości życia. Jednocześnie co trzeci dorosły Polak nie podejmuje w ciągu miesiąca żadnej aktywności fizycznej.
Aktywność fizyczna jest częścią profilaktyki i prewencji. Zaczęło się od różnych rejestrów, które są wskazówkami dla zachowania życia w zdrowiu. Na przykład INTERHEART mówi, że brak aktywności fizycznej skraca nasze życie. Łącznie z tym, że gdy uprawiamy sport w młodym wieku, to w wieku starszym wydłużamy życie o 13 proc., a ryzyko zgonu redukujemy o 15 proc.
Aktywność jako decyzja biznesowa
Dla pracodawców kwestia zdrowia pracowników nabiera znaczenia ze względu na zmiany demograficzne. Z Future of Jobs Report 2025 Światowego Forum Ekonomicznego wynika, że 52 proc. firm spodziewa się, że starzenie się i kurczenie zasobów pracy wpłynie na ich działalność w ciągu najbliższych pięciu lat.
Z kolei 65 proc. przedsiębiorstw przewiduje problemy z rekrutacją. Firmy coraz częściej inwestują w świadczenia pozapłacowe zapewniające dostęp do obiektów i zajęć sportowych.
— Dbanie o kondycję fizyczną jest zarówno przejawem odpowiedzialności za zdrowie zespołu, jak i całkiem konkretną decyzją biznesową. Dzisiaj pracodawcy czują i wiedzą, że pracownik, który fizycznie i psychicznie czuje się dobrze, ma zadbany dobrostan, to pracownik, który jest efektywny — uważa Kinga Kołodziej z Benefit Systems.
Z programu MultiSport korzysta w Polsce ponad 1,9 mln osób. Według badań, 84 proc. jego użytkowników deklaruje aktywność fizyczną co najmniej raz w tygodniu, podczas gdy w całej populacji odsetek ten wynosi 48 proc.