Czy prezydent może zablokować awans na wicepremiera? Prawnik rozwiewa wątpliwości
Prezydent Andrzej Duda może formalnie odmówić nominacji Andrzeja Domańskiego na wicepremiera, choć prawnicy są zgodni, że taka decyzja byłaby precedensowa.
Prezydent Andrzej Duda może formalnie odmówić nominacji Andrzeja Domańskiego na wicepremiera, choć prawnicy są zgodni, że taka decyzja byłaby precedensowa. Wpis Pawła Szefernakera, szefa gabinetu prezydenta, na portalu X sugeruje, że prezydent mógłby chcieć zablokować awans Domańskiego.
Najgorszy minister
Zbigniew Bogucki, szef Kancelarii Prezydenta, uważa, że Donald Tusk chce uciekać do przodu i najgorszego ministra finansów w historii III Rzeczypospolitej uczynić wicepremierem.
— To pokazuje degrengoladę tego rządu i że Donald Tusk idzie po prostu na ścianę — ocenił Bogucki w programie „Gość Wydarzeń” na antenie Polsat News.
Rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz zasugerował, że premier równie dobrze mógł złożyć wniosek o powołanie na wicepremiera np. posła Witolda Zembaczyńskiego.
Formalnie nie ma takiej możliwości
Z prawnego punktu widzenia nie ma wątpliwości, że prezydent nie może odmówić nominacji. Art. 161 Konstytucji nakazuje prezydentowi dokonać zmiany w składzie rady ministrów na wniosek premiera.
Konstytucja przesądza, że gdy już rząd funkcjonuje, to jego skład kształtuje premier, a głowa państwa jedynie nadaje temu formę
Odmowa dopuszczalna jest tylko wtedy, gdy wniosek jest formalnie wadliwy, np. dotyczy stanowiska spoza Rady Ministrów albo osoby bez zdolności do czynności prawnych.
To byłby precedens
Prof. Marcin Wiącek podkreśla, że obecne brzmienie art. 161 Konstytucji zostało celowo ukształtowane jako odmienne względem wcześniej obowiązującego art. 68 ust. 2 tzw. małej konstytucji z 1992 r.
— Ten przepis mówił, że prezydent „może dokonywać zmian” w rządzie na wniosek premiera. Zmiana tego sformułowania miała zmierzać do wykluczenia kompetencji prezydenta do odmowy uwzględnienia wniosku premiera — wyjaśnia Wiącek.
Od 1997 r. nigdy dotąd nie zdarzyło się, aby prezydent odmówił zmiany w rządzie na wniosek premiera.
Tusk może poszerzyć kompetencje
Dr Marcin Krzemiński podkreśla, że formalnie prezydent nie ma prawa odmówić nominacji, ale w sensie faktycznym mógłby zablokować awans. Andrzej Domański, niezależnie od decyzji prezydenta, pozostaje ministrem.
— Premier ma możliwości działania, ponieważ może powierzyć ministrowi nowe zadania w trybie tzw. rozporządzenia atrybucyjnego. Oczywiście nie podniesie to rangi tej osoby do wicepremiera, ale nada tej osobie nowe kompetencje w obrębie rządu — wyjaśnia dr Krzemiński.
Powiązane
